ΙΜΧ-250 Κοινωνικοί αγώνες στη μεσαιωνική Ευρώπη κωδικός μαθήματος (Χειμερινό 2016)
Section outline
-
-
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
ΠΡΟΣΟΧΗ! ΠΡΟΣΟΧΗ! Το πρώτο μάθημα δεν είχε γίνει, και δεδομένης της μη διεξαγωγής μαθημάτων στις 17 Νοεμβρίου, αναπλήρωση θα γίνει την Παρασκευή 18 Νοεμβρίου, κατ’ εξαίρεση στην αίθουσα 56 και ώρα 2.30-5.30.
-
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΟΧΗ!
Αύριο Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου το τελευταίο μάθημα θα γίνει 1 ½ (αφού κανείς δε θα βρίσκεται εδώ την τελευταία μέρα –ΓΙΑΤΙ;;;;) και θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό –SOS κτλ- εφόσον θα γίνει
1. Ανακεφαλαίωση: ΟΧΙ επανάληψη των διδαγμένων αλλά κυρίως εξέταση από διαφορετική οπτική γωνία,
2. Αναφορά σε βοήθεια που μπορείτε να βρείτε σε εγχειρίδια και
3. Εξάσκηση σε νέες πηγές
-
-
Δείγμα «αντικειμενικής» θεώρησης της ιστορίας, το οποίο θα πρέπει να υποβάλετε σε παρόμοιες ερωτήσεις είναι οι σχετικές σελίδες του Ανοιχτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ) για θέματα ευρωπαϊκού πολιτισμού.
http://operatispentaras.blogspot.gr/2009/01/blog-post_17.html
-
Πλήρης και σχολιασμένη βιβλιογραφία για τη μελέτη
της μεσαιωνικής Ιστορίας, αλλά και του θέματος της
παράδοσης. Ξεπερνάει βέβαια κατά πολύ τις ανάγκες
του μαθήματος, αλλά μπορεί να χρησιμεύσει ως οδηγός
πλεύσης για τους τυχόν ενδιαφερόμενους για παραπάνω. -
Δεν πρόκειται για σημειώσεις που θα αποστηθίσετε, αλλά για ΚΥΡΙΑ σημεία των παραδόσεων με οδηγίες για να προχωρήσετε τη μελέτη σας.
ΠΡΟΣΟΧΗ! Οι υπογραμμίσεις, τα κόκκινα κτλ ΔΕΝ είναι τυχαία. Χρειάζεται να έχετε καταλάβει τις βασικές έννοιες για να μπορέσετε να προχωρήσετε παραπέρα και να ανταποκριθείτε στις απαιτήσεις του μαθήματος. Μη με ρωτάτε λοιπόν «τι ακριβώς να διαβάσουμε» ή «δεν μπορώ να παρακολουθώ τις παραδόσεις και δεν βρίσκω (καλές) σημειώσεις»! Στο Πανεπιστήμιο χρησιμοποιούμε τις σημειώσεις (και οι σημειώσεις στο e-learn αυτό το ρόλο παίζουν) μόνο ως καθοδήγηση για τη μελέτη, που γίνεται από τη βιβλιογραφία. Οφείλετε λοιπόν να εξασκηθείτε στον κριτικό τρόπο με τον οποίο κάνουμε επιλογή από τον όγκο των προτεινόμενων βοηθημάτων.
-
Η πιο γνωστή εξέγερση στα πλαίσια του κοινοτικού κινήματος του 12ου αι. Η εδραίωση των κοινοτήτων έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην αναζωογόνηση της . Ευρώπης –προς ζημιά της ως τότε ηγετικής τάξης των πόλεων (κυρίως επίσκοποι και γαιοκτήμονες). Ποιες είναι οι θιγόμενες ομάδες και ποιοι εξεγείρονται; Ποιους κατηγορεί ο αφηγητής και με ποια επιχειρήματα;
-
Σχεδιάγραμμα για τις εξελίξεις της μεσαιωνικής (φεουδαρχικής) κοινωνίας – θα πρέπει να συνδεθούν με τις αιτίες-αφορμές των εξεγέρσεων.
-
-
-
Ειδικά για την ιστοριογραφία του θέματος δεν θα
βρείτε πολλές πληροφορίες στην ελληνόφωνη
βιβλιογραφία, προσέξτε λοιπόν την εκτεταμένη
περίληψη εδώ. -
Παράθεμα από ύμνο του Αλκουίνου (8ος αι.) για την ιεραποστολική δραστηριότητα των Άγγλων
-
-
-
-
-
Περίληψη πληροφοριών για τη Φλάνδρα, το ρόλο της στη μεσαιωνική βιομηχανία και μερικές από τις αιτίες κοινωνικής δυσαρέσκειας.
-
Πηγές από το Ντουαί της Φλάνδρας για πάταξη των κοινωνικών διεκδικήσεων, 13ος αι.
-
-
-
-
Χαρακτηριστικά των κινημάτων του Κεντρικού Μεσαίωνα, που έχουν έντονα θρησκευτικό –αιρετικό χαρακτήρα, αλλά και υπόρρητους κοινωνικούς στόχους. Θα πρέπει να γνωρίζετε το ιστορικό υπόβαθρο και να μπορείτε να σχολιάσετε το κάθε σημαντικό στοιχείο όσων ειπώθηκαν.
-
-
-
ΜΑΖΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΣΤΕΡΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ I
-
Οι γνωστότερες εξεγέρσεις του Ύστερου Μεσαίωνα παρουσιάζονται εδώ με λιγότερες ή περισσότερες λεπτομέρειες ανάλογα με το πόσα στοιχεία μπορείτε να βρείτε στην ελληνική βιβλιογραφία που σας έχει δοθεί.
-
Πηγή 7α με άσκηση στην ερμηνεία των πηγών
Η «κλασική» αφήγηση του Φρουασάρ (περ. 1337 – c. 1405) για την εξέγερση «των Ιακώβων» ή Ζακερί (Jacquerie). Συνοδεύεται από ερωτήσεις.
-
Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ, ΑΓΓΛΙΑ 1381
-
Με βάση την πηγή και τις ερωτήσεις που τη συνοδεύουν τοποθετήστε το περιστατικό στο ιστορικό του πλαίσιο, έτσι ώστε να μπορείτε να συζητήσετε τη σημασία του.
-
ΠΗΓΕΣ για την εξέγερση του 1381 – Οι ερωτήσεις είναι ενδεικτικές αλλά βοηθούν στην κατανόηση των απαιτήσεων του μαθήματος. Στην φοιτητική διάλεκτο είναι S.O.S.!
-
-
-
ΜΑΖΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΣΤΕΡΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ II
-
Αρκετά ανεπτυγμένη αφήγηση για το δεύτερο μέρος των κοινωνικών κινημάτων του Ύστερου Μεσαίωνα, εφόσον δεν μπόρεσα να εντοπίσω ικανοποιητική ελληνική βιβλιογραφία. Μελετήστε έχοντας πάντα υπόψη το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Προσοχή στις υπογραμμίσεις –είναι στοιχεία που θα πρέπει να γνωρίζετε!
ΠΡΟΣΟΧΗ! Η οριστική μορφή αναρτήθηκε στις 11/1/17
-
-
-
Τελική άσκηση στις πηγές. Η (υποχρεωτική στις εξετάσεις) ερώτηση για τις πηγές προϋποθέτει καλή γνώση του τύπου της εκάστοτε συγκεκριμένης εξέγερσης, καθώς και της εποχής και των συνθηκών που την προκάλεσαν.
-
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ (;) ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ 14ου και του 15ου αιώνα
Ενδεχομένως διαφορετική άποψη για μερικά από τα θέματα που ανέκυψαν από τις παραδόσεις μπορείτε να βρείτε σε διαδικτυακά έντυπα αριστερών ομάδων, όπως η Κομμουνιστική Επιθεώρηση (ΚΟΜΕΠ) του ΚΚΕ.
Στην περίπτωση αυτή η πολιτική και ιδεολογική άποψη των κειμένων είναι σαφής και δεδομένη, έχει λοιπόν ενδιαφέρον να τα συγκρίνει κανείς με κείμενα συγγραφέων που χωρίς να το δηλώνουν έχουν επίσης πολιτικές και ιδεολογικές θέσεις, αυτές όμως χρειάζονται ειδική προσοχή για να ανιχνευτούν. Αν σας ενδιαφέρει να ασκήσετε τις κριτικές σας ικανότητες, δείτε σε τι πιθανόν διαφέρουν τέτοιες αναλύσεις από την ιδέα που είχατε αποκομίσει από τα μέχρι στιγμής διαβάσματά σας. Σε ποιες υποθέσεις στηρίζονται; Πού τυχόν χωλαίνει η ανάλυση; Ποια είναι τα τυχόν δυνατά σημεία της;
-
Τα ερωτήματα αυτά αποτελούν μια καλή άσκηση για τις ερωτήσεις των εξετάσεων. Κι αν δεν είναι ταυτόσημες είναι του ίδιου τύπου, και δείχνουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι καταλάβατε ΤΟ ΝΟΗΜΑ αυτών που διαβάσατε κι ότι η μελέτη σας δεν ήταν μηχανική και κακοχωνεμένη αποστήθιση αδιακρίτως χρήσιμων στοιχείων και περιττών λεπτομερειών. Αν τελειώνοντας τη μελέτη προσπαθήσετε να απαντήσετε τις ερωτήσεις και οι περισσότερες δεν σας λένε τίποτα, είναι σαφές ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, πέρα από την καθηγητική στριμάδα.
-
-
-
SOS (!) ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ TIΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Προϋποτίθεται ότι (από οποιαδήποτε δύο τουλάχιστον εγχειρίδια έχετε επιλέξει από τη βιβλιογραφία) ξεκινάτε τη στοχευμένη μελέτη σας έχοντας μια γενική γνώση για τις φάσεις, τις εξελίξεις και τα προβλήματα της μεσαιωνικής περιόδου, και ότι με καθοδήγηση από τις σημειώσεις σας και τις σύντομες περιλήψεις στο e-learn θα έχετε συνδέσει αυτές τις γνώσεις με τις αιτίες και τις αφορμές των εξεγέρσεων.
Πέρα από αυτό, ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (=2/10 του βαθμού) θα είναι να έχετε καλύψει τα δύο ελληνικά εγχειρίδια που παρέχουν τις περισσότερες πληροφορίες για τις λαϊκές εξεγέρσεις στη (δυτική) Ευρώπη κατά τη μεσαιωνική εποχή. Η ερώτηση θα είναι σύνθετη, έτσι ώστε να αποδείξετε ότι δεν αποστηθίσατε τις δεδομένες σελίδες χωρίς να τις κατανοείτε, αλλά ότι μπορείτε να τις κρίνετε και να συνθέσετε τις πληροφορίες. Τα εγχειρίδια είναι τα εξής:
1. Ρ. Μπενβενίστε, Από τους βάρβαρους στους μοντέρνους, κυρίως σελ. 303-315 (σαρωμένες στο e-learn).
2. Jacques Le Goff, Ο πολιτισμός της μεσαιωνικής Δύσης, μτφ. Ρ. Μπενβενίστε, ΒΑΝΙΑΣ 1983 [19641].
Κεφ VIII, σελ. 355-449, που μοιάζουν πολλές, αλλά για τις άμεσες ανάγκες του μαθήματος αρκεί μια έξυπνη επιλεκτικότητα, π.χ. σελ. 355- (η τριμερής διαίρεση της μεσαιωνικής κοινωνίας), 414-425 (‘’ταξική πάλη στην ύπαιθρο’’), 436-440 (οι αιρέσεις και οι μαζικές επιθέσεις με εβραϊκους στόχους = έκφραση κοινωνικής δυσαρέσκειας).
ΚΑΛΗ ΜΕΛΕΤΗ και ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!
-
ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΣΤΙΓΜΗΣ!
Η ανάρτηση με τις άμεσα σχετικές σελίδες
από το βιβλίο της Μπενβενίστε
Ό,τι πρέπει για επανάληψη των ήδη μελετημένων
-