Σύστημα Ηλεκτρονικής Μάθησης Πανεπιστημίου Κρήτης

Σκοπός του μαθήματος είναι :
• Η εξοικείωση των φοιτητών και των φοιτητριών με τα βασικά χαρακτηριστικά των
σημαντικότερων ιδεολογικών ρευμάτων -κινημάτων και τους τρόπους με τους
οποίους αυτά αποκρυσταλλώθηκαν έως σήμερα σε πολιτικές ταυτότητες, θεσμίσεις
και πρακτικές.
• Η εμπέδωση των τρόπων μετάβασης από τις παραδοσιακές στις νεωτερικές ιδεολογίες,
στις οποίες και θα εστιάσουμε την προσοχή μας στο πλαίσιο του μαθήματος.
• Η κατανόηση των κοινωνικών συνθηκών γέννησ ης των ιδεολογικών ρευμάτων και η
ανάδειξη του ανταγωνιστικού τους χαρακτήρα, τόσο σε σχέση με τα άλλα ρεύματα, όσο
και μεταξύ των επιμέρους τάσεων στο εσωτερικό του κάθε ρεύματος.
• Η συνειδητοποίηση τ ων τρόπ ων μ ε τους οποίους μετασχηματίζονται οι πολιτικές
θεωρίες όταν συναντιούνται με την πολιτική πρακτική.
• Η αναγνώριση του στοιχείου του ευρωκεντρισμού στη μελέτη της εξέλιξης των
ιδεολογικών και πολιτικών ταυτοτήτων.
• Οι τρόποι υποδοχής και «μετάφρασης » των ρευμάτων αυτών στην ελληνική κοινωνία.
• Η σημερινή αποκρυστάλλωση των εν λόγω ιδεολογικών ρευμάτων σε διεθνές επίπεδο.

Μαθησιακά αποτελέσματα – δεξιότητες :
Κατά την ολοκλήρωση των παραδόσεων, στόχος είναι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να
είναι σε θέση:
• Να ταυτοποιούν το κάθε ιδεολογικό ρεύμ α-κίνημα με τις θεμελιακές θέσεις του.
• Να το τοποθετούν στην ιστορική συγκυρία γέννησής του.
• Να επισημαίνουν τις υλικές συνθήκες και να αναδεικνύουν τα επίδικα κοινωνικά
ζητήματα επί των οποίων αρθρώθηκε.
• Να αντιλαμβάνονται σε ποια σημεία ανταγωνιστικών ή αντίπαλων ιδεολογικών
ρευμάτων -κινημάτων που είχαν αξιώσεις ηγεμονίας επιχειρεί το κάθε ρεύμα ή κίνημα
να απαντήσει.
• Να αναγνωρίζουν τους βασικούς θεωρητικούς και πολιτικούς εκπροσώπους του κάθε
ρεύματος -κινήματος.

• Να τεκμηριώνουν ότι τα ιδεολογικά ρεύματα δεν είναι ενιαία και ότι στο εσωτερικό τους μπορεί να διεξάγονται μεγάλες συγκρούσεις. Να διακρίνουν τις βασικές εσωτερικές διαφοροποιήσεις τους.
• Να περιγράφουν το πως διαπλέκονται και αλληλεπιδρούν οι ιδεολογίες με τα κοινωνικά κινήματα και τη δράση των πολιτών και πως διά αυτής της συνθήκης συντελείται η πολιτική αποκρυστάλλωσή τους.
• Να αναπτύσσουν το πώς θα μπορούσε να προσεγγιστεί ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο από τη σκοπιά του κάθε ιδεολογικού ρεύματος.
• Να αναγνωρίζουν την ιδεολογική και πολιτική ταυτότητα μέσα από τον λόγο ενός σύγχρονου ατομικού ή συλλογικού πολιτικού υποκειμένου.

Τύπος οργάνωσης του μαθήματος:
Διαλέξεις του διδάσκοντος.

Μορφή αξιολόγησης :
Γραπτές εξετάσεις. Δυνατότητα επιλογής γραπτής εργασίας με ενισχυτικό βαθμολογικό χαρακτήρα.

Τύποι εκπαιδευτικού υλικού :
Ψηφιακός φάκελος σημειώσεων με επιμέλεια του διδάσκοντος

Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας κ επικοινωνιών :
Προβολή παρουσιάσεων powerpoint . Προβολή βίντεο.

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία :
• Heywood , A. (2007), Πολιτικές Ιδεολογίες , Επίκεντρo
• Ball, T. & Dagger R. (2011), Πολιτικές ιδεολογίες και δημοκρατικό ιδεώδες , Τουρίκης

Επιπλέον Βιβλιογραφία:
• Almond , G. κ.α. (επιμ.) (2003), Strong religion. The rise of Fundamentalisms around the world , University of Chicago Press
• Anderson , B. (1997), Φαντασιακές κοινότητες. Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισμού , Νεφέλη
• Anderson, K. (2016), Marx at the margins. On Nationalism, Ethnicity and Non - Western Societies , The University of Chicago Press
• Βαρβιτσιώτης, Ι., & Ρούσσος, Σ. (2008), Τυφλοί στρατοί. Η Δύση και η απειλή του ισλαμικού φονταμενταλισμού , Καστανιώτης
• Βαρίκα, Ε. (2011), Η εξέγερση των κυριών. Η Γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, 1833 -1907 , Παπαζήσης
• Beevor , A. (2006), Ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος, 1936 -1939 , Γκοβόστης
• Bernstein , S. & Milza , P. (2007) , Ιστορία της Ευρώπης . Από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στα ευρωπαϊκά κράτη , Αλεξάνδρεια
• Bernstein , S. & Milza , P. (1997), Ιστορία της Ευρώπης. Η ευρωπαϊκή συμφωνία και η Ευρώπη των εθνών 1815 -1919 , Αλεξάνδρεια
• Bryson , V. (2005), Φεμινιστική πολιτική θεωρία , Μεταίχμιο
• Carter, N. (2007), The politics of the environment. Ideas, activism, policy , Cambridge University Press
• Connor, W. (1984), The National Question in Marxist -Leninist Theory and Strategy , Princeton University Press
• Δημαράς, Κ.Θ. (2009), Νεοελληνικός Διαφωτισμός , Ερμής
• Dobson, A. (2007), Green political thought , Routledge
• Eagleton , T. (2019), Ιδεολογία. Μια εισαγωγή , Πεδίο
• Freeden , M. (2006), Ιδεολογία , Ελληνικά Γράμματα
• Freeden , M. (2021), Φιλελευθερισμός , Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
• Gellner , E. (1992), Έθνη και εθνικισμός , Αλεξάνδρεια
• Hall, S. & Gieben B. (2003), Η διαμόρφωση της νεωτερικότητας . Οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός , Σαββάλας
• Hobsbawm , E. (1994), Έθνη και εθνικισμός από το 1780 μέχρι σήμερα. Πρόγραμμα,
μύθος, πραγματικότητα , Καρδαμίτσα
• Hobsbawm , E. (2010), Η Εποχή των Άκρων . Ο σύντομος εικοστός αιώνας (1914 -1991), ΜΙΕΤ
• Hobsbawm , E. (2015), Η Εποχή των Επαναστάσεων. 1789 -1848 , ΜΙΕΤ
• Kepel , G. (1992), Η επιστροφή του θεού. Ισλαμικά, χριστιανικά, εβραϊκά κινήματα στην επανάκτηση του κόσμου , Λιβάνης
• Kymlicka , W. (2005), Η πολιτική φιλοσοφία της εποχής μας , Πόλις
• Jacqueline , R. (2006), Το ζήτημα του Σιωνισμού , Ποιότητα
• Λιναρδάτος, Σ. (1988), 4η Αυγούστου , Θεμέλιο
• Λέκκας, Π. (2006), Η εθνικιστική ιδεολογία. Πέντε υποθέσεις εργασίας στην ιστορική κοινωνιολογία , Κατάρτι
• Μαριόρας, Μ. ( 2020 ), Ισλαμικος ριζοσπαστισμός. Ιστορικές και θεολογικές προϋποθέσεις του Τζιχάντ , Πεδίο
• Μπουρνάζος, Σ. κ.α. (επιμ) (2001), Ο αιώνας των κομμουνισμών , Πόλις
• Macpherson , C. (1994), Η ιστορική πορεία της φιλελεύθερης δημοκρατίας , Γνώση
• Moschonas, G. (2002), In the name of social democracy. The great transformation: 1945 to the present , Verso
• Μουζέλης, Ν. (2014), Νεωτερικότητα και θρησκευτικότητα. Εκκοσμίκευση, φονταμενταλισμός , ηθική, Πόλις
• Παναγιωτίδης, Σ. (2024), Ο Κόκκινος Ιανός. Το έθνος στη σκέψη και την επαναστατική στρατηγική των κλασικών του μαρξισμού , Παπαζήσης
• Πάτελος, Κ. (2007), Θεμελιοκρατία. Ο πολιτικός και θρησκευτικός φονταμενταλισμός, Ι. Σιδέρης
• Πουλαντζάς, Ν. (2006), Η κρίση των δικτατοριών . Πορτογαλία -Ελλάδα -Ισπανία, Θεμέλιο
• Πουλαντζάς, Ν. (2006), Φασισμός και δικτατορία. Η Τρίτη Διεθνής αντιμέτωπη στον φασισμό , Θεμέλιο
• Paxton , R. (2006), Η ανατομία του φασισμού , Κέδρος
• Sassoon, D. (2010), One hundred years of socialism , I.B.Tauris
• Schmidt , M. (2004), Θεωρίες Δημοκρατίας , Σαββάλας
• Vincent, A. (2010), Modern political ideologies , Wiley -Blackwell
• Weiss , J. (2009), Συντηρητισμός και ριζοσπαστική δεξιά. Παραδοσιοκρατία, αντίδραση και αντεπανάσταση στην Ευρώπη , 1770 -1945 , Θύραθεν