|
Αντικείμενο του μαθήματος είναι η πολιτική, θεσμική και πολιτισμική δημιουργικότητα των πόλεων της βόρειας Ιταλίας στον μέσο και ύστερο μεσαίωνα. Κατά την περίοδο αυτή, η Ιταλία, παράλληλα με τη θεσμική καινοτομία, γνωρίζει μεγάλη οικονομική ανάπτυξη ενώ στον πολιτισμικό τομέα πρωταγωνιστεί στο φαινόμενο της Αναγέννησης. Μεταξύ 11ου και 12ου αιώνα, στην βόρεια και κεντρική Ιταλία, επικρατεί μια νέα μορφή πολιτειακής οργάνωσης: η αυτόνομη αστική κοινότητα, ένα πολιτικό σύστημα διαφορετικό από τη μοναρχία ή την τοπική ηγεμονία, προϊόντα της επικράτησης φεουδαρχικών σχέσεων. Πρόκειται για σύστημα με πολυμελείς διοικητικούς και κυβερνητικούς θεσμούς που παραπέμπουν στην πολιτική πολυφωνία. Η περίοδος ακμής του κοινοτικού συστήματος (12ος-13ος αι.) συμπίπτει με περίοδο δημογραφικής αύξησης και οικονομικής-εμπορικής εξάπλωσης, καθώς και πνευματικής-καλλιτεχνικής άνθισης. Τον 14ο και 15ο αιώνα, ωστόσο, και ενώ συνεχίζεται η οικονομική και πολιτισμική ακμή, επικρατούν στην Ιταλία αριστοκρατικές και ολιγαρχικές τάσεις· οι κοινότητες μεταμορφώνονται σε αυταρχικά καθεστώτα, τις Δεσποτείες, με ολιγομελή κυβερνητικά όργανα και περιορισμένη εκπροσώπηση. Αυτή η μεταβολή θα ερμηνευθεί στο πλαίσιο της ιστοριογραφικής συζήτησης για τον ρόλο των μεσαιωνικών ιταλικών πόλεων στη διαμόρφωση θεμελιωδών γνωρισμάτων της νεότερης εποχής. |
- Διδάσκων/Διδάσκουσα: Ελένη Σακελλαρίου