Με αφετηρία την ιδιαίτερη περιπλοκότητα της συγχρονίας μας, εν μέσω πολυμορφικών κρίσεων αλλά και πρωτόγνωρων προκλήσεων, στο παρόν μάθημα θα επιχειρήσουμε μια εκ βάθους κριτική διερεύνηση της φιλοσοφικής συμβολής του Γιούργκεν Χάμπερμας, εστιάζοντας στις έννοιες της αυτονομίας και της αλληλεγγύης. Θα εστιάσουμε στην κριτική θεωρία του Χάμπερμας, λ.χ. στην ηθική του λόγου και τις θεωρίες της επικοινωνιακής δράσης, για να κατανοήσουμε πώς η αυτονομία και η αλληλεγγύη λειτουργούν, ή θα ήταν θεμιτό να λειτουργούν, ως θεμελιώδεις αρχές στις δημοκρατικές κοινωνίες. Θα εξετάσουμε την αλληλεπίδραση —τόσο τις συγκλίσεις και συμπληρωματικότητες όσο και τις αποκλίσεις και εντάσεις— ανάμεσα στις προσωπικές ελευθερίες και τη συλλογική ευθύνη, αναλύοντας πώς ο Habermas οραματίζεται την υλοποίηση αυτών των ιδανικών μέσω του ορθολογικού λόγου, του δημόσιου λόγου και της διαβουλευτικής δημοκρατίας. Θα αναρωτηθούμε επίσης τι θέση θα μπορούσαν να έχουν άλλα ιδανικά, όπως η συλλογική δημιουργικότητα, η κοινωνική αυθεντικότητα κ.ά. τόσο ως μέσα όσο και ως αυτοσκοποί. Μέσω αναλυτικών και κριτικών αναγνώσεων και συζητήσεων, θα διαμορφώσουμε συνολική άποψη για τη σημασία του στοχασμού του Habermas στην αντιμετώπιση των σύγχρονων πολιτικών, κοινωνικών και πολιτισμικών προκλήσεων. Με το πέρας του μαθήματος, οι φοιτήτριες/ές θα είναι σε θέση να οικοδομήσουν τόσο συγκροτητικό όσο και κριτικό στοχασμό αναφορικά με την προώθηση τόσο της προσωπικής και συλλογικής αυτονομίας όσο και της κοινωνικής αλληλεγγύης σε έναν παγκοσμιοποιημένο, πλουραλιστικό κόσμο.
- Διδάσκων/Διδάσκουσα: Νικόλαος Ερηνάκης