ΚΨΒ-0​99 Παιδαγωγική Ψυχολογία: κίνητρα στ​ην εκπαίδευση (Εαρινό 2025)

Το μάθημα επικεντρώνεται στην Ψυχολογία των κινήτρων και της μάθησης, στη λειτουργία και αρχιτεκτονική των κινήτρων μέσα από τις θεωρητικές ψυχολογικές προσεγγίσεις των κινήτρων (εστιάζοντας στις θεωρίες εσωτερικών κινήτρων, της περιέργειας, των στόχων επίτευξης και της ενίσχυσης της μάθησης) και των πρακτικών εφαρμογών τους (ειδικά των εκπαιδευτικών). Για να κατανοηθούν καλύτερα τα ανθρώπινα κίνητρα, είναι σκόπιμη μια προσέγγιση πολλαπλών μεθόδων δεδομένων των επιπτώσεων της έρευνας σχετικά με τα κίνητρα σε τομείς όπως η γνωστική, κοινωνική, και εκπαιδευτική ψυχολογία. Με την προσέγγιση πολλαπλών μεθόδων, απώτερος στόχος είναι να συνδυαστούν αυτές οι διαφορετικές προοπτικές και να παραχθεί μια ολοκληρωμένη άποψη για τα ανθρώπινα κίνητρα.

Μετά το πέρας του μαθήματος, οι φοιτητές θα μπορούν:

Να εξηγήσουν τον όρο κίνητρα και τα χαρακτηριστικά τους

Να διακρίνουν τις μεθόδους μελέτης των κινήτρων

Να εξηγήσουν τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις για τα κίνητρα μάθησης

Να περιγράφουν το ρόλο της οικογένειας, του σχολείου, του εκπαιδευτικού και του πολιτισμικού πλαισίου στη διαμόρφωση των κινήτρων μάθησης

Να μπορούν να περιγράψουν βασικές δεξιότητες διαχείρισης της τάξης, στηριζόμενοι στις θεωρίες των κινήτρων

Να μπορούν να συνοψίζουν και να παρουσιάζουν τις βασικές πληροφορίες μιας επιστημονικής έρευνας

Οι θεματικές ενότητες του μαθήματος είναι οι εξής:

1.    Κίνητρα και συμπεριφορά –ιστορική θεμελίωση - Μέθοδοι μελέτης των κινήτρων – φυσιολογία των κινήτρων

2.    Πρώιμες θεωρίες κινήτρων - Ψυχαναλυτική - Συμπεριφορικές - Ανθρωπιστικές θεωρίες: Rogers και Maslow-Η θεωρία της ενεργοποίησης-πραγμάτωσης του Rogers
θεωρία της ιεραρχίας των αναγκών του Maslow) –θεωρίες ορμής –θεωρίες ανάγκης

3.    Κίνητρα επίτευξης (Η τάση για επίτευξη επιτυχίας και για αποφυγή της αποτυχίας) - θεωρία αυτοκαθορισμού -  Κίνητρα Στόχοι και Προσανατολισμός προς το στόχο (Η τάση για δράση- στόχοι και επίδοση Η θεωρία του Kuhl για τον έλεγχο της δράσης-Προσανατολισμοί στον έλεγχο της δράσης)

4.    Μοντέλα προσδοκίας – αξίας

5.    Θεωρία Αιτιακών Αποδόσεων- γνωστικής συνέπειας

6.     Κοινωνική-Γνωστική προσέγγιση

7.    Συναισθήματα και κίνητρα

8.    Διαστάσεις του εαυτού, αυτό-αντίληψη, αυτό-εκτίμηση

9.    Ο ρόλος της οικογένειας. Γονικότητα και κίνητρα. Μοντέλα Γονικότητας

10.  Ο ρόλος του σχολικού και πολιτισμικού πλαισίου. Σχολική εμπλοκή, κίνητρα και μάθηση

11.  Διαχείριση σχολικής τάξης (στη διαχείριση σχολικής τάξης θα γίνεται αναφορά σε όλες τις θεματικές ενότητες)

12.  (Προαιρετικές) παρουσιάσεις ομαδικών εργασιών

--------

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

Schunk, D.H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2010). Τα κίνητρα στην εκπαίδευση. Επιμ. Ν. Μακρής & Δ. Πνευματικός. Αθήνα: Gutenberg.

Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (1995). Ψυχολογία κινήτρων. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.