Η κοινωνική δημογραφία στοχεύει να εξηγήσει τις αιτίες και τις συνέπειες των δημογραφικών φαινομένων (γεννητικότητα, ποσοστό θνησιμότητας και μετανάστευση), χρησιμοποιώντας τις επεξηγηματικές προσεγγίσεις της κοινωνικής θεωρίας και βασιζόμενη κυρίως σε υλικά που είναι πιο συχνά ποσοτικά (διοικητικά δεδομένα, δεδομένα έρευνας), αλλά και ποιοτικά. Διακρίνεται από την τυπική δημογραφία, η εστίαση της οποίας είναι στην ανάλυση του μεγέθους ενός πληθυσμού, της σύνθεσής του ανά ηλικία και φύλο, ακόμη και στη γεωγραφική του κατανομή, όπως προκύπτουν από δημογραφικά φαινόμενα, χωρίς καμία αναφορά στην ενσωμάτωση αυτού του πληθυσμού στο κοινωνικοοικονομικό και πολιτιστικό του περιβάλλον. Η έρευνα στην κοινωνική δημογραφία προσδίδει σημαντική θέση στα άτομα, τη ζωή τους και τη δράση τους σε σχέση με το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο στο οποίο ζουν με σκοπό να εξηγήσει την αναπαραγωγική, την υγεία ή την κοινωνική τους συμπεριφορά.
Βασικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής Δημογραφίας (ΔΗΜΚ268) είναι η παρουσίαση και ανάλυση των δημογραφικών συνιστωσών της γεννητικότητας, της θνησιμότητας και της μετανάστευσης, καθώς και οι διαφορετικές αλληλεπιδράσεις τους με τις εκάστοτε κοινωνικο- οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Το μάθημα περιλαμβάνει την εκμάθηση υπολογισμών για τη μέτρηση των δημογραφικών φαινομένων, ωστόσο ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων βάσει κατάλληλων θεωρητικών προσεγγίσεων. Στο μάθημα χρησιμοποιούνται παραδείγματα με δημογραφικά δεδομένα Στατιστικών Υπηρεσιών και Διεθνών Οργανισμών τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα στους/στις φοιτητές/τριες να γνωρίσουν τις δημογραφικές εξελίξεις στην Ελλάδα αλλά και ευρύτερα σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η παράδοση ολοκληρώνεται με την παρουσίαση των πληθυσμιακών θεωριών, συνάμα αναπτύσσονται τα βασικότερα μέτρα δημογραφικής πολιτικής για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων δημογραφικών ζητημάτων στις λιγότερο και περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές του πλανήτη.
- Διδάσκων/Διδάσκουσα: Σταματίνα Κακλαμάνη