Οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να μας οδηγήσουν σε μια μοναδική καμπή της ανθρώπινης ιστορίας. Οι προσπάθειες δημιουργίας ευφυών μηχανών βαθιάς τεχνητής μάθησης, εγείρουν φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με τα κριτήρια για την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο η νοημοσύνη, η συνείδηση, η σκέψη και, πιθανώς, η δημιουργικότητα θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε μηχανές, αλγορίθμους και υβριδικές μορφές ύπαρξης. Είναι πραγματικά δυνατό για ένα τεχνητό σύστημα να επιτύχει γνήσια νοημοσύνη, δηλαδή σκέψεις, συνείδηση, αισθήσεις, ακόμα και συναισθήματα; Τι θα σήμαινε αυτό και πώς θα μπορούσαμε να ξέρουμε αν έχει πράγματι επιτευχθεί; Θα μπορούσε το ίδιο να ισχύει και για τη φαντασία και τη δημιουργικότητα; Υπάρχει περίπτωση εμείς οι ίδιοι να αποτελούμε τεχνητή νοημοσύνη; Ή θα μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μηχανές τεχνητής νοημοσύνης να θεωρηθούν ως πρόσωπα; Εάν ναι, πώς θα επηρεάσει αυτό τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται και τι θα έπρεπε να αναμένεται από αυτές; Οι αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες με εντυπωσιακές δυνατότητες φαίνεται ήδη να λειτουργούν με τρόπους και συνέπειες που αδυνατούμε να κατανοήσουμε στην πληρότητά τους. Ποιες είναι λοιπόν οι μεγάλες προκλήσεις, τόσο οι κίνδυνοι όσο και οι ευκαιρίες, που φανερώνονται μπροστά μας;
Στο πλαίσιο του μαθήματος, μέσα από μια αναλυτική και κριτική εξέταση πρωτοποριακών φιλοσοφικών θεωριών και καινοτομικών τεχνολογικών ερευνών, θα επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε συγκλίσεις και αποκλίσεις ανάμεσα στην ανθρώπινη και στην τεχνητή νοημοσύνη και δημιουργικότητα. Στόχος θα είναι να εμβαθύνουμε στα φιλοσοφικά θεμέλια της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων ερωτημάτων που αφορούν τη φύση, τη μορφή, το περιεχόμενο και τα (μη-)όρια της νοημοσύνης, της συνείδησης, της φαντασίας και της μηχανικής και βαθιάς μάθησης. Θα αναλύσουμε κριτικά τις κοινωνικο-πολιτικές και ηθικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης, εξετάζοντας ζητήματα όπως η αλγοριθμική μεροληψία, οι ανησυχίες για το απόρρητο, ο κοινωνικός αντίκτυπος των αυτόνομων συστημάτων κ.ά. Το μάθημα θα επικεντρωθεί επίσης στην πρόσφατη εμφάνιση της τεχνητής δημιουργικότητας, δηλαδή στη διερεύνηση της πιθανής ικανότητας των συστημάτων ΤΝ να αυτομετασχηματίζονται και να παράγουν αυτόνομα δημιουργικά και αυθεντικά έργα ή/και να συμμετέχουν σε άλλες δημιουργικές δραστηριότητες. Στο πλαίσιο αυτής της διερεύνησης, θα εξερευνήσουμε εκ νέου τη φύση της ανθρωπινότητάς μας, τι την συγκροτεί και τι μπορεί να την εξελίξει περαιτέρω.
- Διδάσκων/Διδάσκουσα: Νικόλαος Ερηνάκης