Οι λύχνοι των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, αν και προϊόντα μαζικής παραγωγής που συχνότατα άλλαζαν σχήμα, μπορούν σε αντίθεση με τα άλλα χρηστικά αγγεία να χρονολογηθούν με μεγάλη ακρίβεια. Πέρα όμως από την προφανή τους λειτουργία να φωτίζουν ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους, γίνονται συχνά φορείς συμβολικού μηνύματος σε πλαίσια που τους προσδίδουν ανάλογο νόημα. Έτσι, οι ακριβείς ρόλοι που διαδραμάτιζαν στην αρχαιότητα δεν είναι πάντοτε σαφείς, ιδίως κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, στη διάρκεια των οποίων η πολυμορφία και πολυσημία τους εντείνονται. Λύχνοι αφιερώνονταν σε ναούς, τοποθετούνταν ως κτερίσματα σε τάφους, χρησιμοποιούνταν στην προγονολατρεία σε τελετές επάνω σε τάφους, στη λυχνομαντεία, στη μαγεία, σε επικλήσεις όρκων, στην εορτή των ψυχών και αλλού. Στο σεμινάριο θα μελετηθούν η τυπολογική εξέλιξη, ο διάκοσμος, η εικονογραφία, η σημειολογία αλλά και η οργάνωση της παραγωγής των λύχνων σε εργαστήρια κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Λύχνοι Ελληνιστικών Χρόνων
Δρούγου, Σ. Ανασκαφή Πέλλας 1957-1962: Οι Πήλινοι Λύχνοι. Αθήνα 1992.
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the BM, Vol.1. Greek, Hellenistic, and Early Roman Pottery Lamps. London 1975.
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps. Cambridge (Mass.) 1930.
Broneer, O. Isthmia III: Terracotta Lamps. Princeton 1977.
Bruneau, Ph. Délos XXVI: Les Lampes. Paris 1965.
Howland, R.H. Agora IV: Greek Lamps and their Survivals. Princeton 1958.
Scheibler, I. Kerameikos XI: Griechische Lampen. Berlin 1976.
Λύχνοι Ρωμαϊκών Χρόνων
Πετρόπουλος, Μ. Τα Εργαστήρια των Ρωμαϊκών Λυχναριών της Πάτρας και το Λυχνομαντείο. Αθήνα 1999.
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, I, Greek, Hellenistic and Early Roman Pottery Lamps. London 1975.
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, II, Roman Lamps Made in Italy. London 1980.
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, III, Roman Provincial Lamps. London 1988.
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps. Princeton 1930.
Loeschcke, S. Lampen aus Vindonissa. Zurich 1919.
Perlzweig, J. Agora VII: Lamps of the Roman Period. First to Seventh Century After Christ. Princeton 1961.
Θεματικές Προσεγγίσεις
Dimakis, N. Lamps, Symbolism and Ritual in Hellenistic Greece. Στο: Z. Theodoropoulou Polychroniadis – D. Evely (επιμ.), AEGIS, 165-172. Oxford 2015.
- Διδάσκων/Διδάσκουσα: Νικόλαος Δημάκης