Θεωρίες Άμεσης Αναπαραγωγής
Section outline
-
Στη συνάντηση αυτής της εβδομάδας καταπιαστήκαμε με τις θεωρίες άμεσης αναπαραγωγής, οι οποίες προσπάθησαν μέσα από μαρξιστικές προσεγγίσεις να ερμηνεύσουν την ισχυρή συσχέτιση σχολικής αποτυχίας και κοινωνικής προέλευσης των παιδιών.
Αν και προέρχονται από διαφορετικά ρεύματα της μαρξιστικής σκέψης, οι μαρξιστές κοινωνιολόγοι συμφωνούν ότι το σχολείο αποτελεί έναν μηχανισμό αναπαραγωγής των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Η αναπαραγωγική αυτή λειτουργία του σχολείου επιτυχγάνεται με δύο τρόπους: 1) Με την αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας και 2) Με την ταξικά άνιση κοινωνική κατανομή των παιδιών.
Στο πλαίσιο του μαθήματος θα εστιάσουμε στο έργο του Γάλλου στρουκτουραλιστή Luis Althusser (Αλτουσέρ) και στο έργο των Αμερικάνων Bowles και Gintis.
Κείμενα:
1. Αλτουσέρ, Λ. (1990). "Ιδεολογία και Ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους", στο Θέσεις (Ξ. Γιαταγάνας). Αθήνα: Θεμέλιο.
2. Bowles, S. & Gintis, H. (2011). Schooling in Capitalist America. Educational Reform and the Cotrandiction of Economic Life. Illinois: Haymarket Books.
Για μια κριτική προσέγγιση από την οπτική ενός μαρξιστικού φεμινισμού
3. Arnot, M. (2006). Διαδικασίες αναπαραγωγής του φύλου. Εκπαιδευτική θεωρία και φεμινιστικές πολιτικές (επιμ. Β. Δεληγιάννη-Κουιμτζή). Αθήνα: Μεταίχμιο.
Για μια ανάλυση της ελληνικής εκπαίδευσης από μαρξιστική σκοπιές:
1. Τσουκαλάς, Κ. (1982). Εξάρτηση και Αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα (1830 - 1922). Αθήνα: Θεμέλιο.
2. Μπουζάκης Σ. (2006). Νεοελληνική εκπαίδευση, 1821 - 1998: εξαρτημένη ανάπτυξη. Αθήνα: Gutenberg.
-
-
-
Οι φοιτητές πρέπει ναΕπισήμανση ως ολοκληρωμένου
-
Οι φοιτητές πρέπει ναΕπισήμανση ως ολοκληρωμένου
-
Οι φοιτητές πρέπει ναΕπισήμανση ως ολοκληρωμένου
Το συγκεκριμένο αρχείο είναι το 2ο κεφάλαιο από το βιβλίο Arnot, M. (2006) Διαδικασίες αναπαραγωγής του φύλου, εκδ. Μεταίχμιο, στο οποίο η συγγραφέας ασκεί κριτική στο έργο των Bowles και Gintis για την αποκλειστική επικέντρωσή τους στο ζήτημα των τάξεων και στην παράβλεψη της σημασίας της έμφυλης ανισότητας και των έμφυλων διακρίσεων στην εκπαίδευση.
-
Οι φοιτητές πρέπει ναΕπισήμανση ως ολοκληρωμένου
Στο συγκεκριμένο αρχείο θα βρείτε το 10ο κεφάλαιο από το βιβλίο Arnot, M. (2006). Διαδικασίες αναπαραγωγής φύλου, εκδ. Μεταίχμιο, στο οποίο η συγγραφέας προτείνει μια θετική μεν, αλλά κριτική αποδοχή του έργου των Bowles και Gintis.
Συμφωνεί μαζί τους για τη στενή σύνδεση εκπαίδευσης και οικονομίας και προτείνει πώς αυτή πρέπει να θέτει το βασικό πλαίσιο εργασίας της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι:
1. Οι Bowles και Gintis παραβλέπουν τη σημασία του φύλου και της φυλής στην αναπαραγωγή των παραγωγικών σχέσεων.
2. Η δομή της οικονομίας στα τέλη του 20ου και στις αρχές του 21ου αιώνα έχει αλλάξει σε σχέση με τη δομή που επικρατούσε το 70. Η αλλαγή αυτή επέφερε και αλλαγές στον τρόπο που η εκπαίδευση συνδέεται με την οικονομία.
-
Άνοιξε: Τετάρτη, 5 Νοεμβρίου 2025, 12:00 AMΛήξη: Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου 2025, 5:00 PMΟι φοιτητές πρέπει ναΕπισήμανση ως ολοκληρωμένου
Για την 3η προσθετική εργασία θα πρέπει να μελετήσετε δύο κείμενα του Βρετανού κοινωνιολόγου Basil Bernstein. Συγκεκριμένα πρέπει να διαβάσετε τα εξής κείμενα:
- Κοινωνική τάξη και γλωσσική ανάπτυξη: μια θεωρία της κοινωνικής μάθησης.
- Κοινωνιογλωσσική προσέγγιση της κοινωνικοποίησης με αναφορά στη σχολική επίδοση.
Και τα δύο κείμενα μπορείτε να τα βρείτε στο βιβλίο της Άννας Φραγκουδάκη που είναι αναρτημένο στην ενότητα Γενικά του μαθήματος (σελίδες 393 - 468).
Αφού μελετήσετε τα κείμενα να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο να αναπτύσσεται τη βασική θέση του Bernstein αναφορικά με τη σύνδεση της κοινωνικής τάξης με την κοινωνικοποίηση εντός της οικογένειας, τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού και την επίδοσή του στο σχολείο.
Το κείμενο να είναι έως 1.000 λέξεις γραμμένο με Times New Roman 12άρι, σε πλήρη στοίχιση και με 1,5 διάστιχο.
Για την προσμέτρηση της εργασίας είναι αναγκαία η παρουσία σας στη συνάντηση στις 12.11.
-