Γενικά

Περιγραφή

Η Εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους πλέον θεμελιώδεις θεσμούς των νεότερων κοινωνιών. Αν και μπορούμε να φανταστούμε τις κοινωνίες μας με διαφορετικά πολιτικά καθεστώτα ή θρησκευτικά δόγματα, δύσκολα θα μπορούσαμε να τις φανταστούμε χωρίς σχολεία.

Στο μάθημα Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (ΕΚΠΚ248) θα εξετάσουμε τις κοινωνικές λειτουργίες της εκπαίδευσης και τον ρόλο της εκπαίδευσης στην (ανά)παραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων και των έμφυλων διακρίσεων.

Βασικά ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν είναι τα εξής: Ποιες είναι οι βασικές κοινωνικές λειτουργίες της εκπαίδευσης; Πώς οι λειτουργίες αυτές ικανοποιούνται στους διαφορετικούς τύπους εκπαιδευτικών συστημάτων; Υπάρχει εκπαιδευτική ισότητα; Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην αναπαραγωγή της κοινωνικής ανισότητας στην εκπαίδευση; Πώς αναπαράγονται τα έμφυλα στερεότυπα στην εκπαίδευση; Πώς αντιδρούν οι μαθητές και οι μαθήτριες στη σχολική κουλτούρα; Πώς επηρεάζει η αλληλεπίδραση εκπαιδευτικού και μαθητών τη σχολική επιτυχία; 

Για να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα θα  εξοικειωθούμε με τις βασικές κοινωνιολογικές προσεγγίσεις  στον χώρο της εκπαίδευσης (λειτουργισμός, μαρξισμός, συμβολική αλληλόδραση) και το έργο των βασικών θεωρητικών (Bourdieu, Bernstein)

Συγγράμματα

Φραγκουδάκη, Αν. (1985). Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο. Αθήνα: Παπαζήσης 

Λάμνιας, Κ. (2002). Κοινωνιολογική θεωρία και εκπαίδευση. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Θάνος, Θ. (2017). Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης. Αθήνα: Gutenberg

Ενδεικτική βιβλιογραφία μαθήματος

Εισαγωγικά:

Blackledge, D.& Hunt, B. (1994), Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης. Αθήνα: Μεταίχμιο. 

Θάνος, Θ. κ.α. (2017), Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης: Εισαγωγή σε βασικές έννοιες και θεματικές. Θεσσαλονίκη: Gutenberg.

Λάμνιας, Κ. (2002). Κοινωνιολογική θεωρία και εκπαίδευση. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Φραγκιουδάκη, Αν. (1985), Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο. Αθήνα: Παπαζήσης.

Boronski, T. & Hassan, N. (2025), Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (Μετ. Ι. Βραχωρίτου). Αθήνα: Πεδίο.

Emile Durkheim:

Durkheim, E. (2012), Εκπαίδευση και κοινωνία. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρης.

 --- (2014), Η εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.

Basil Berstein:

Bernstein, B. (1989). Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος, Ι. Σολομών (μετ). Αθήνα: Αλεξάνδρεια.

Pierre Bourdieu:

Bourdieu, P. (1996), Οι Κληρονόμοι. Αθήνα: Ινστιτούτο του βιβλίου- Καρδαμίστα.

--- (2014), Η αναπαραγωγή. Στοιχεία για μια θεωρία του εκπαιδευτικού συστήματος. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.

Θεωρίες Αντίστασης:

Willis, P. (2012), Μαθαίνοντας να δουλεύεις. Πώς τα παιδιά εργατικής προέλευσης επιλέγουν δουλειές της εργατικής τάξης. Αθήνα: Gutenberg

Giroux, H. (2010), "Θεωρίες Αναπαραγωγή και Αντίστασης στη Νέα Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης", στο Π. Γούναρη 7 Γ. Γρόλλιος (επιμ.) Κριτική Παιδαγωγική. Αθήνα: Gutenberg.

Φύλο και Εκπαίδευση:

Arnot, M. (2004), Διαδικασίες Αναπαραγωγή του Φύλου. Εκπαιδευτική Θεωρία και φεμινιστικές πολιτικές. Αθήνα: Μεταίχμιο.